Vai trò chiến lược của giám đốc doanh nghiệp.

Câu hỏi nghe có vẻ đơn giản này tuy nhiên để trả lời một các xác đáng và nhất quán trong doanh nghiệp không phải lúc nào các “ông, bà” Chủ công ty đều nắm rõ và thực thi đúng những vai trò này.


Ngày nay trong thời đại cạnh tranh, thế giới ngày càng phẵng hơn thì việc cạnh tranh của các công ty ngày càng khốc liệt và chính yếu tố chiến lược của người “đầu tàu”, giám đốc Công ty ngày càng phải thể hiện được rõ nét cũng như thể hiện được tính hiệu quả của chiến lược đã vạch ra. Vai trò chiến lược của Doanh nghiệp có thể tóm tắt qua những vai trò gồm: Sáng tạo ra giá trị, Xây dựng chiến lược, thực thi chiến lược, yếu tố tổ chức và tạo động lực cho nhân viên.

1. Sáng tạo ra giá trị:

• Đây là yếu tố quan trọng nhằm tạo ra sự cạnh trang mang tính bền vững (sustainable competitive) cho doanh nghiệp, công ty muốn đứng vững trên thị trường và thu hút được nhiều khách hàng trung thành thì cần phải sáng tạo ra những giá trị mà đáp ứng được mong muốn hoặc ngoài những mong muốn hiện tại của Người tiêu dùng.

• Lấy Sony làm ví dụ, thì khi nhu cầu con người đang rất “sung sướng” khi được đáp ứng được yếu tố nghe nhạc thông qua máy cát sét (cassette player) và lúc đó cũng chưa ai nghĩ sẽ có một loại máy nghe nhạc mà có thể mang đi bất cứ đâu, nhưng lúc đó Sony đã sáng tạo ra giá trị mong muốn thầm kín (Insign) của khách hàng, đó là sản phẩm Sony Walkman, một sản phẩm mà khi tung ra đã tạo ra một giá trị mới cho khách hàng và sáng tạo ra được xu hướng tiêu dùng mới của xã hội.

• Hoặc trước đây khi chưa có Iphone thì trong chúng ta chưa biết đến công nghệ màn hình cảm ứng (touchscreen technology), nhưng ngày nay công nghệ này đã sáng tạo ra một xu thế mới cho điện thoại di động và điều này làm cho Iphone trở thành thương hiệu Smartphone hàng đầu thế giới trong thời gian gần đây.

• Và để thành công lâu bền thì yếu tố sáng tạo ra giá trị là điều rất cần thiết và cốt lõi cho chủ doanh nghiệp trong con đường tồn tại và phát triển bền vững của mình.

2. Xây dựng chiến lược công ty.

• Một công ty muốn tồn tại và phát triển cần phải có Chiến lược công ty (corporate strategy), một công việc cụ thể và cần thiết tuy nhiên không phải doanh nghiệp nào cũng sẵn sàng đầu tư cho việc này, như một đoàn tàu phải có ga đến thì công ty cũng vậy cần phải có một định hướng cụ thể, phù hợp và hiệu quả.

• Thông thường thì các Chủ doanh nghiệp cảm thấy hoặc nắm bắt một xu hướng, một nhu cầu nào đó hoặc thậm chí là khát khao làm giàu… Thế là mở ra công ty và hoạt động. Trong quá trình phát triển thì đôi khi thuận buồm xuôi gió và vượt qua cam go để thành công, nhưng cũng không ít doanh nghiệp thất bại từ trong “trứng nước” do thiếu định hướng chiến lược.

• Hoặc có một trường hợp khác là cho dù có chiến lược phát triển cụ thể, nhưng trong quá trình phát triển thì bị tác động bởi nhiều yếu tố “quyến rũ khác nên lại đi xa thế mạnh cốt lõi hoặc là ngành nghề kinh doanh chính (core business) của mình và rồi cũng gặp khó khăn, mà bài học này chúng ta thấy rất rõ ràng trong thời kỳ kinh tế suy thoái hiện nay, hàng loại các doanh nghiệp có “đuôi” là “land”, là “security”… đều đồng loạt gặp khó khăn hoặc co cụm lại để tồn tại, tránh bão.

3. Thực thi chiến lược.

• Việc thực thi chiến lược nghe có vẻ đơn giản hơn những vấn đề đã nêu trên, vì chỉ có việc làm theo định hướng chiến lược thì có gì đâu mà khó, mà đáng nói!, Công ty đã có mục đích, hướng đến chỉ có thế mà làm thôi. Ấy vậy mà không đơn giản tý nào nào cả!.

• Trong quá trình điều hành công ty, các Chủ doanh nghiệp lại gặp phải vấn đề “Sự vụ” hàng ngày lôi kéo và đôi khi lo toan chạy theo “Cơm gạo” hàng ngày nên lại quên đi mình đang có một con đường cần phải đi để đến đích.

• Hoặc Chiến lược đã được xây dựng cụ thể, đầu tư bài bản, nhưng lại được xếp vào tủ cất vì xem như là một “bảo bối” mà chỉ có Giám đốc mới được biết. Từ đó không có sự đồng thuận của cấp dưới để cùng triển khai.

4. Yếu tố tổ chức.

• Khi mới thành lập, thông thường các doanh nghiệp có thói quen sử dụng nhân sự trong gia đình, họ hàng quen biết để dễ tin tưởng hoặc “sai khiến”. Nhưng theo năm tháng một khi doanh nghiệp phát triển thì dường như “cái xác lớn hơn cái áo” thế là đôi khi các Chủ doanh nghiệp lại gặp lúng túng trong việc tổ chức công ty sao cho phù hợp.

• Những người trước đây cùng đồng cam cộng khổ với công ty, giờ đâu hiển nhiên trở thành “công thần”, “cây đa cây đề” trong công ty, mà cùng đóng góp một phần không nhỏ vào sự chậm phát triển của Công ty, nhưng đôi khi Chủ doanh nghiệp không biết phải xử lý “Bên tình, bên lý bên nào nặng hơn” hoặc xử lý như thế nào cho phải đạo. Và dần dần làm mất cơ hội hoặc lợi thế cạnh tranh của công ty trên thương trường. Bằng chứng là nếu chúng ta chịu khó nhìn xung quanh thì có rất nhiều công ty thấy “nuôi hoài không lớn”, trong cộng đồng doanh nghiệp phát triển của Việt Nam ngày nay.

5. Tạo động lực cho nhân viên.

• Một yếu tố không kém phần quan trọng trong vai trò của giám đốc doanh nghiệm đó là yếu tố tạo động lực cho nhân viên.

• Một công ty phát triển không thể tách rời ra được bởi động lực nhóm, khi công ty còn nhỏ có thể Chủ doanh nghiệp kiêm nhiệm nhiều công việc, nhưng một khi đã trở thành công ty có tầm cỡ thì không thể làm mọi việc hoặc cũng không thể “Cầm tay chỉ việc” cho từng nhân viên được.

• Chính điều này nên Giám đốc doanh nghiệp cần phải có định hướng cụ thể nằm tạo động lực cho nhân viên cấp dưới của mình để cùng phấn đấu, cùng nhìn về một hướng để phát triển. Việc tạo động lực, sự hứng thú cho nhân viên khi làm việc là yếu tố không kém phần quan trọng trong quá trình phát triển bền vững của công ty.

Lẽ dĩ nhiên các Công ty Việt Nam không phải chỉ tồn tại những điểm yếu kém, các vấn đề nêu trên chỉ mong muốn có một “góc nhìn khác” để có các Công ty tự nhìn lại mình để tốt hơn, hoàn thiện hơn.


Vương Thanh Long, www.strategy.vn
Bài viết trích đăng trên Doanh nhân Sài gòn, Tất cả những ý kiến chỉ mang tính cá nhân, chủ quan của tác giả.

Link to full article