Hoa Anh Đào mãn khai và sự canh tân của nước Nhật

http://tuanvietnam.net/2010-03-09-ho...cua-nuoc-nhat-
Hoa Anh Đào mãn khai và sự canh tân của nước Nhật

Tác giả: NGUYỄN TRỌNG BÌNH (CALIFORNIA, USA)
Bài đã được xuất bản.: 11/03/2010 06:20 GMT+7



Hình ảnh hoa Anh đào mãn khai đã đi vào văn hoá Nhật! Tầng lớp Samurai (trong lịch sử Nhật, tiêu biểu cho tầng lớp trí thức) vẫn thường tự ví vai trò của mình như hoa Sakura, mãn khai trong mùa xuân, và họ đã làm nên vai trò lịch sử của họ từ thời kỳ Minh trị Duy Tân cho đến ngày nay.

Hoa Anh Đào mãn khai bốn mùa

Trong khung cảnh mùa xuân, một thông tin về thành tựu trong nghiên cứu về cây hoa Anh Đào (Sakura) của trung tâm nghiên cứu Riken, Nhật bản, làm những người yêu hoa anh Đào phải chú ý. Đó là tin trung tâm nghiên cứu này đã tạo ra được giống hoa Anh Đào nở cả bốn mùa. Nước Nhật vốn nổi tiếng là xứ hoa Anh Đào, dù cho hoa Anh Đào cho đến nay chỉ nở một mùa xuân.

Theo nghiên cứu thực vật thì cây Anh Đào cần phải có một thời gian lạnh rét tối thiểu 8,000 giờ của mùa Đông, để rồi hoa bừng nở rộ, mãn khai, khi xuân về với khí hậu ấm áp hơn.

Bấy lâu nay cảnh hoa Anh đào mãn khai đã đi vào văn hoá Nhật! Tầng lớp Samurai (trong lịch sử Nhật, tiêu biểu cho tầng lớp trí thức) vẫn thường tự ví vai trò của mình như hoa Sakura, mãn khai trong mùa xuân, và họ đã làm nên vai trò lịch sử của họ từ thời kỳ Minh trị Duy Tân cho đến ngày nay.



Đứng trước sự thay đổi nhanh chóng của nền kỹ nghệ Phương Tây, sau sự kiện mấy viên đạn đại bác của Perry nã vào cửa khẩu Hoành Tân (Yokohama), trước những lời đề nghị canh tân của tầng lớp trí thức Nhật Bản mà biểu tượng là tầng lớp Samurai đương thời, chính quyền phong kiến trung ương của nhà vua Nhật đã thức tỉnh và nước Nhật đã kịp canh tân, thoát được cơ chế lạc hậu của phong kiến châu Á, bắt đầu canh tân triệt để theo Âu Mỹ.

Từ đó từng đoàn du học sinh Nhật Bản đã được cử ra các nước Âu Mỹ du học và trở về tiếp sức cho sự cải cách, Âu hoá của Nhật đặt nền móng cho cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật và từ đó phát triển bền vững, đưa nước Nhật từ một nước phong kiến lạc hậu như các nước Á châu khác (tương tự như đất nước chúng ta ngày ấy) trở thành một cường quốc như ngày hôm nay.

Nếu ai đã từng sống qua mùa hoa Anh Đào mãn khai ở Nhật sẽ thấy hoa nở rộ với ánh phớt hồng sáng rực trong nắng, đã tạo ra mùa xuân đặc thù ở Nhật Bản và sau đó là những trận mưa hoa, do những cánh hoa Sakura bay trong những cơn gió xuân thành cơn "mưa hoa" trong nắng, dĩ nhiên là mưa hoa này không hề có nước mưa.

Hoa Sakura nở rộ như một đóng góp của hoa Anh Ðào cho mùa xuân Nhật Bản mà không một đòi hỏi gì cả! Xuân đến là hoa Anh đào nở rộ, mãn khai! Tự nhiên vậy thôi.

Và những lớp trí thức nỗ lực canh tân

Ngày còn là nghiên cứu sinh tiến sỹ tại Nhật, khi nói chuyện ngoài lề, sau việc nghiên cứu, về văn hóa Nhật, thầy tôi thường kể cho nghe thêm những nét đặc sắc trong văn hoá Nhật và sự nhận lãnh trách nhiệm của người trí thức Nhật, xưa kia là giới Samurai, trong xã hội Nhật của thế hệ thầy tôi.

Tôi đã rất xúc động trước câu chuyện của thầy kể về Samurai từng ví mình như hoa Anh đào qua câu truyện thầy tôi kể về Hoa Anh Ðào nở rộ làm đẹp mùa xuân Nhật Bản và hoa đã nở là nở mãn khai cho mùa xuân, và tự nhiên như vậy thôi, không có một "yêu cầu, đòi hỏi" gì cả!

Có thể vì sự tương tác hài hòa giữa cơ chế lãnh đạo và tầng lớp trí thức Nhật Bản đã đưa nước này đạt được những thành qũa như ngày hôm nay.

Phải chăng lãnh đạo cơ chế của Nhật luôn có những thay đổi nhanh chóng kịp thời với thời cuộc đổi thay của tình hình quốc tế và quốc nội để có được hướng đúng đắn nhất cho phát triển đất nước? Phải chăng vì cơ chế quốc gia luôn nhận được sự đóng góp tích cực của tầng lớp trí thức Nhật? Phải chăng nhiệt tâm của tầng lớp trí thức Nhật là sự trở về canh tân của giới du học sinh Nhật đối với quê hương của họ?


Thực tế cho thấy trong số tất cả du học sinh quốc tế đến du học tại các nước Âu Mỹ, hầu hết các du học sinh Nhật Bản sau thời gian du học hoặc thực tập xong đều trở về đóng góp cho sự tiến bộ của quê hương họ. Tỷ lệ về nước của du học sinh Nhật từ trước đến nay bao giờ cũng là con số cao nhất.

Thầy tôi nay đã qua đời, ông là một người trong tầng lớp trí thức Nhật Bản sau thời Minh trị Duy Tân nhiều chục năm, khi Nhật Bản đang bắt đầu vươn lên từ nền móng công nghiệp vừa đạt được, ông được tham gia đóng góp khi nước Nhật đang trong giai đoạn Âu Mỹ hoá (triệt để).

Sự tương tác giữa mùa xuân và hoa Anh đào đã làm nên mùa xuân Nhật Bản thật kỳ diệu.

Khi mùa xuân đến, hoa Anh Đào nở rộ, nếu đang ở Nhật, bạn sẽ cảm thấy hoa Anh đào đã và đang "nở hết mình" để tạo ra mùa xuân Nhật bản, và mùa xuân ấy nổi tiếng khắp năm châu.

Trời không có xuân, Anh Đào không thể nở đẹp; không có Anh Đào nở mãn khai không thể làm thành mùa xuân của đất nước mặt trời mọc.

Khi nhận được tin hoa Sakura nở bốn mùa từ phòng nghiên cứu của Riken, Tokyo tôi vui vì đó là thành tựu của nghiên cứu, vì có thể sẽ biến đất nước xứ hoa anh đào thành đất nước "bốn mùa là xuân hoa nở". Nhưng cũng không khỏi có vài ý nghĩ trăn trở tự hỏi thoáng qua, liệu sau này còn ai nhớ và nhắc đến các câu truyện lãng mạng về tầng lớp trí thức Nhật đã từng như hoa anh đào nở rộ trong mùa xuân của nước Nhật không? Hoặc làm sao Anh Ðào nở rộ khi xuân về?

Tôi tự xoá ngay đi trăn trở này khi kinh nghiệm đã qua cho thấy rằng người Nhật tuy đã Âu Mỹ hoá triệt để nhưng vẫn giữ được cốt tủy và bề sâu, dày của truyền thống văn hoá Nhật để thành lời ca "Mùa xuân sang có hoa Anh Đào".

Sự thành công của khoa học, Nhật Bản tạo ra giống Anh đào mới có lẽ sẽ làm cho mùa xuân của Nhật Bản dài hơn. Công cuộc cải cách tại Nhật từ Minh trị đến nay cho thấy tầng lớp lãnh đạo chính trị và tầng lớp trí thức luôn đặt quốc gia và cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật lên hàng đầu.

Trời xuân, nhìn sắc hoa Anh Đào Nhật Bản không khỏi làm tôi rung động nghĩ tới một mùa xuân nơi quê cha đất tổ.

Link to full article